ارائه کننده: محمدرضا ریاحی
استاد راهنما: دکتر سیدحمیدرضا صادقی
استاد مشاور: دکتر سیدخلاق میرنیاهریکنده­ئی
استاد مشاور دوم: امیر سعدالدین
استاد ناظر داخلی: دکتر مهدی وفاخواه، دکتر حمیدرضا مرادی رکابدارکلائی
استاد ناظر خارج از دانشگاه: دکتر عطاءاله کاویان، دکتر فرود شریفی
نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر وحید موسوی
تاریخ: 1403/09/20
ساعت: 8
مکان: سالن اصلی کاخ

چکیده:
پژوهش فعلی باهدف اصلی مدل­سازی مفهومی تحلیل اثر حكمرانی بر شاخص­ های توسعه پایدار در مقیاس آبخیز و لحاظ شاخص­های حاکمیت قانون، فراهم ­سازی زیرساخت مشارکت، پاسخگویی، توسعه فرهنگ مسئولیت پذیری، شفافیت، کارایی و اثربخشی، اجماع محوری و تساوی حقوق حكمرانی و چهار معیار اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و محیط زیستی توسعه برنامه ریزی شد. سپس مدل مفهومی تهیه شده، در حوزه آبخیز نكا رود، به سبب شرایط خاص ناپایداری حاکم بر آن، به کار بسته شد. وزن گویه ها و شاخص­ های حكمرانی و شاخص ها و معیارهاي توسعه با استفاده از درگاشت (آنتروپی Shanon (،  تعیین شد. سپس وضعیت هر یك از بخش­هاي بالا دست، میان دست و پایین دست آبخیز با استفاده از مدل VIKOR، رتبه بندي شد. براي تعیین ارتباط بین معیارها و شاخص­ های پایداری با گویه ها، اهمیت نسبی آنها نسبت به هم در بخش های مختلف آبخیز، از میانگین امتیاز، درجه انحراف، وزن و درصد تغییرات نسبت به شرایط بهینه استفاده  شد. نتایج پژوهش نشان داد که وضعیت حكمرانی کل آبخیز طبق نظر آبخیز نشینان و کارشناسان به ترتیب با ضریب Q مدل  VIKOR برابر 458/0 و 568/0 متوسط یا نیمه پایدار قرار دارد. هم چنین وضعیت توسعه آبخیز مبتنی بر 77 شاخص، با ضریب مدل برابر 382/0 در وضعیت نیمه پایدار قرار دارد. به طورکلی، آبخیز نكارود، از نظر انطباق حكمرانی نظر آبخیز نشینان و کارشناسان با توسعه، با ضریب Q مدل VIKOR به ترتیب 546/0 و 540/0 در وضعیت نیمه مطلوب طبقه بندي شد. در این زمینه، بیش ترین وزن انطباق شاخص ها و معیارها با مقادیر 730/0 و 737/0 به شاخص کارایی و اثر بخشی معیار محیط زیستی تعلق دارد. در ارتباط با وضعیت انطباق حكمرانی نظر آبخیز نشینان و کارشناسان، حكمرانی زیر ساختی به ترتیب با وزن هاي 270/0 و 271/0 بیش ترین وزن را به خود اختصاص داده­اند. جمع بندي پژوهش نشان می دهد که چالش آبخیز نكارود از لحاظ حكمرانی آبخیز نشینان و کارشناسان به ترتیب با 60/55 و 40/57 درصد دست یابی به اهداف، کم است. وضعیت توسعه آبخیز نیز با 81/45 درصد دست یابی به اهداف، داراي چالش های مهم است.