 جلسه دفاع پایان نامه: صدف پیری، گروه آبخیزداری
ارائه کننده: صدف پیری چکیده: طوفان گرد و غبار از معضلهای اساسی مناطق خشک و نیمه خشک به شمار میآید. این پدیده یک بلای طبیعی است که اثرات منفی بر جوامع و محیط زیست بر جای میگذارد. عوامل تاثیرگذار در توزیع مکانی پدیده طوفان گرد و غبار اکثرا تابع ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی میباشد. از سوی دیگر، در میان بلایای طبیعی موثر بر جامعه انسانی، پدیده خشکسالی به عنوان یک ناهنجاری اقلیمی به صورت تدریجی و خزنده رخ داده و جوامع مختلف را تحت فشار قرار میدهد. این پدیده میتواند بر شرایط وقوع و مشخصات طوفان گرد و غبار نقش موثری داشته باشد. در پژوهش حاضر، تغییرات زمانی و مکانی طوفانهای گرد و غبار و اثر مشخصات خشکسالی روی آنها طی دوره آماری 2019-1989 مورد بررسی قرار گرفت. با این هدف، مشخصات خشکسالی با استفاده از روش SPI استخراج شد. سپس از طریق دادههای ایستگاههای همدیدی مربوط به دید افقی روزهای همراه با گرد و غبار استخراج شد. توزیع ماهانه، فصلی و سالانه طوفان گرد و غبار انجام شد. تعیین روند تغییرات طوفان گرد و غبار، بارش و دما با استفاده از روش من کندال و شیب سن انجام شد. در ادامه تصاویر ماهواره ای مربوط به سنجنده MODIS برای روزهای همراه با وقوع طوفان گرد و غبار دریافت و شاخص های AOD و NDDI که مربوط به طوفان های گرد و غبار هستند، استخراج شد. سپس ارتباط بین مشخصات خشکسالی و ویژگیهای طوفان گرد و غبار با روشهای آماری همبستگی و رگرسیون خطی بررسی و اثرات مشخصات خشکسالی بر وقوع طوفانهای گرد و غبار تحلیل شد. نتایج نشان داد که سالهای 1990، 1995، 2007، 2008، 2010، 2011 و 2017 دارای خشکسالی فراگیر بودهاند که در این میان سال 2008 با بیشترین میزان شدت و سطح گسترش خشکسالی روبرو بوده است. بر اساس دادههای هواشناسی ماههای ژانویه و آگوست، و فصلهای زمستان و پاییز به ترتیب بیشترین و کمترین وقوع طوفان گرد و غبار را داشتهاند. بر اساس شاخص AOD ماههای آوریل و دسامبر و فصلهای بهار و پاییز به ترتیب بیشترین و کمترین وقوع طوفان گرد و غبار را داشتهاند. روند فراوانی وقوع طوفان گرد و غبار در طی دوره آماری مورد مطالعه در 11 ایستگاه صعودی و در 8 ایستگاه نزولی بوده است. روند دمای بیشینه در تمام ایستگاهها و دمای کمینه در اغلب ایستگاهها صعودی است. در اغلب ایستگاههای مورد مطالعه روند بارش به صورت کاهشی میباشد. شاخص NDDI نیز برآورد خوبی از وضعیت کلی غبارآلودی منطقه دارد اما در پارهای از موارد دادههای حاصل از این شاخص، با واقعیت زمینی همخوانی ندارد و با خطاهای فاحشی همراه است. در نهایت آزمونهای آماری نشان دادند که بین دادههای دمای بیشینه، دمای کمینه و بارش همبستگی وجود دارد. شاخص AOD در اکثر موارد با سایر متغیرها فاقد همبستگی است. نتایج حاصل از ارتباط مشخصات خشکسالی با طوفان گرد و غبار نشان داد بیشترین وقوع طوفان گرد و غبار و همچنین شدیدترین خشکسالی فراگیر در سال 2008 رخ داده است، اما این موضوع در خصوص دیگر سالهای همراه با خشکسالی فراگیر صدق نمیکند.
|
